![\"\"](\"https:\/\/forumliderow.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/ResizedImage600400-mVqUwmKha1OY5YVUlAkolaz-patroni-roku-2024-5-www.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nW dniu 7 wrze\u015bnia Senat podj\u0105\u0142 uchwa\u0142y o ustanowieniu roku 2024 rokiem:\u00a0Witolda Gombrowicza<\/a>, Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/a>, Wincentego Witosa<\/a> oraz W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego<\/a>. Rok 2024 b\u0119dzie tak\u017ce Rokiem Edukacji Ekonomicznej.<\/a><\/p>\n\n\n\n Witold Gombrowicz<\/strong> (1904\u20131969) by\u0142 jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy XX w. W 1927 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 magistra praw na Uniwersytecie Warszawskim. Po rocznym pobycie we Francji rozpocz\u0105\u0142 aplikacj\u0119 s\u0119dziowsk\u0105, lecz wkr\u00f3tce j\u0105 porzuci\u0142. Na prze\u0142omie lat dwudziestych i trzydziestych XX w. pisa\u0142 opowiadania, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w 1933 r. jako \u201ePami\u0119tnik z okresu dojrzewania\u201d. Rozg\u0142os w ko\u0142ach literackich przynios\u0142a mu powie\u015b\u0107 \u201eFerdydurke\u201d, opublikowana w 1937 r. Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej bra\u0142 udzia\u0142 jako dziennikarz w pierwszym rejsie statku pasa\u017cerskiego MS \u201eChrobry\u201d do Ameryki Po\u0142udniowej. Wiadomo\u015bci z kraju sprawi\u0142y, \u017ce postanowi\u0142 przeczeka\u0107 wojn\u0119 w Buenos Aires w Argentynie, cz\u0119sto \u017cyj\u0105c na granicy ub\u00f3stwa. W 1963 r. Witold Gombrowicz otrzyma\u0142 stypendium Fundacji Forda w Niemczech Zachodnich, a nast\u0119pnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Francji, gdzie sp\u0119dzi\u0142 reszt\u0119 \u017cycia w Vence pod Nice\u0105. Wszystkie utwory pisa\u0142 po polsku. By\u0142 jednak ma\u0142o znany w Polsce, przede wszystkim z powod\u00f3w politycznych. Publikowa\u0142 w emigracyjnym Instytucie Literackim w Pary\u017cu, jego utwory ukazywa\u0142y si\u0119 te\u017c w kraju w tzw. drugim obiegu. Po d\u0142ugich negocjacjach z w\u0142adzami PRL w 1986 r. ukaza\u0142o si\u0119 w Wydawnictwie Literackim pierwszych 9 tom\u00f3w dzie\u0142 Gombrowicza, uszczuplonych przez cenzur\u0119 o 16 wers\u00f3w wykre\u015blonych z \u201eDziennika\u201d, dotycz\u0105cych polityki i systemu w\u0142adzy w ZSRR. W latach 1992\u20131997 ukaza\u0142o si\u0119 kolejne 6 tom\u00f3w. Najwa\u017cniejsze utwory Witolda Gombrowicza to: powie\u015bci \u2013 \u201eFerdydurke\u201d (1937), \u201eTrans-Atlantyk\u201d (1953), \u201ePornografia\u201d (1960) i \u201eKosmos\u201d (1965); dramaty, \u201eIwona, ksi\u0119\u017cniczka Burgunda\u201d (1938) i \u201e\u015alub\u201d (1953). Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142 prowadzony w latach 1953\u20131969 \u201eDziennik\u201d, w kt\u00f3rym autor w spos\u00f3b ironiczny opowiada\u0142 w\u0142asne losy, podejmowa\u0142 dialog z r\u00f3\u017cnymi nurtami filozoficznymi i tradycj\u0105 kultury polskiej, komentowa\u0142 wydarzenia polityczne. S\u0142aw\u0119 zyska\u0142 dopiero w ostatnich latach swojego \u017cycia, znalaz\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w do literackiej Nagrody Nobla (1966, 1968, 1969). Nale\u017cy do najcz\u0119\u015bciej t\u0142umaczonych pisarzy polskich. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 cechuje przede wszystkim umiej\u0119tno\u015b\u0107 widzenia cz\u0142owieka w jego psychologicznym uwik\u0142aniu w relacjach z innymi lud\u017ami i kulturow\u0105 spu\u015bcizn\u0105, poczucie absurdu, ironia, obrazoburstwo dotykaj\u0105ce przyjmowanych przez spo\u0142ecze\u0144stwo tradycyjnych warto\u015bci, postaw i form. W swoich utworach Gombrowicz podejmuje nieustann\u0105 dyskusj\u0119 z romantyzmem. Prowadzi dyskurs na temat formy jako uniwersalnej kategorii, pojmowanej zar\u00f3wno w sensie filozoficznym, jak i socjologicznym i estetycznym, b\u0119d\u0105cej \u015brodkiem zniewolenia jednostki przez innych ludzi i spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n W uchwale o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Witolda Gombrowicza senatorowie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce przypadaj\u0105ca w 2024 r. 120. rocznica urodzin pisarza stanowi doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do wzmocnienia potrzeby obecno\u015bci jego dzie\u0142 i my\u015bli w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w. \u201ePomagaj\u0105 one nie tylko zrozumie\u0107 skomplikowan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c umo\u017cliwiaj\u0105 rzeteln\u0105 jej ocen\u0119 i unikni\u0119cie schematycznych, skonwencjonalizowanych s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re w praktyce okazuj\u0105 si\u0119 destrukcyjne dla wszelkich przejaw\u00f3w indywidualizmu\u201d \u2013 stwierdzaj\u0105 w uchwale. Senatorowie wskazuj\u0105 te\u017c, \u017ce autor \u201eFerdydurke\u201d nale\u017cy dzi\u015b nie tylko do najwa\u017cniejszych tw\u00f3rc\u00f3w rodzimej literatury, ale jest r\u00f3wnie\u017c jednym z czo\u0142owych inspirator\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej europejskiej my\u015bli filozoficznej, spo\u0142ecznej i artystycznej. Jego dorobek od dziesi\u0119cioleci stanowi wizyt\u00f3wk\u0119 nowoczesnej polskiej kultury, jej uniwersalnego wymiaru i awangardowego potencja\u0142u. W ocenie senator\u00f3w przyk\u0142ad Gombrowicza pokazuje te\u017c, jak wa\u017cne dla rozwoju cywilizacji pozostaj\u0105 indywidualno\u015bci \u2013 ludzie \u015bwiadomi swych szans i mo\u017cliwo\u015bci, nieustannie kszta\u0142tuj\u0105cy w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 na fundamencie erudycji i tw\u00f3rczego zapa\u0142u. \u201eS\u0105 to bowiem te przymioty, kt\u00f3re winny charakteryzowa\u0107 nowoczesne spo\u0142ecze\u0144stwo dbaj\u0105ce, by jednostka nie sta\u0142a si\u0119 komponentem bezwolnego t\u0142umu, lecz zachowa\u0142a i rozwija\u0142a sw\u0105 pasj\u0119 poznawcz\u0105 oraz kreacyjne podej\u015bcie do wszelkiej aktywno\u015bci\u201d \u2013 zaznaczaj\u0105 senatorowie. \u201eChc\u0105c kszta\u0142towa\u0107 pokolenie ludzi prawdziwie wolnych, nale\u017cy wskaza\u0107 im pe\u0142n\u0105 skal\u0119 zagro\u017ce\u0144, by w praktyce nie pomylili wolno\u015bci z jej wygodn\u0105 iluzj\u0105. Dlatego tak bardzo potrzeba nam dzi\u015b przenikliwo\u015bci i bezkompromisowego spojrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rego konsekwentnie uczy\u0142 nas Gombrowicz\u201d \u2013 podkre\u015blaj\u0105 senatorowie.<\/p>\n\n\n\n Uchwa\u0142a w sprawie ustanowienia roku 2024 Rokiem Witolda Gombrowicza<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/a>Czes\u0142aw Mi\u0142osz <\/strong>(1911\u20132004) \u2013 polski poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, t\u0142umacz, dyplomata. Decyduj\u0105cy wp\u0142yw na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107wywar\u0142o dzieci\u0144stwo sp\u0119dzone na terenach dawnego WielkiegoKsi\u0119stwaLitewskiego, a tak\u017ce do\u015bwiadczenie rewolucji pa\u017adziernikowej i wojny polsko-bolszewickiej. Studiowa\u0142 na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie najpierw polonistyk\u0119, a nast\u0119pnie prawo. Zadebiutowa\u0142 w 1930 r. na \u0142amach uniwersyteckiego pisma \u201eAlma Mater Vilnensis\u201d. Nale\u017ca\u0142 do wile\u0144skiej grupy poet\u00f3w \u201e\u017bagary\u201d. Pracowa\u0142 w Polskim Radiu Wilno. Po wybuchu II wojny do czerwca 1940 r. przebywa\u0142 w Wilnie, a nast\u0119pnie w Warszawie. Uczestniczy\u0142 w podziemnym \u017cyciu literackim; pod pseudonimem Jan Syru\u0107 opublikowa\u0142 w 1940 r. tom \u201eWiersze\u201d. Po upadku powstania warszawskiego znalaz\u0142 schronienie m.in. w maj\u0105tku Jerzego Turowicza w Goszycach, mieszka\u0142 w Krakowie. Po wojnie podj\u0105\u0142 prac\u0119 w dyplomacji komunistycznego rz\u0105du Polski w Stanach Zjednoczonych i Pary\u017cu jako attach\u00e9 kulturalny. W 1951 r. wyst\u0105pi\u0142 o azyl polityczny we Francji. Mieszka\u0142 w Maisons-Laffitte, siedzibie \u201eKultury\u201d Jerzego Giedroycia, z kt\u00f3r\u0105 przez wiele lat wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142. W 1953 r. Instytut Literacki Giedroycia wyda\u0142 \u201eZniewolony umys\u0142\u201d, esej skierowany do polskiej emigracji, ukazuj\u0105cy mechanizm my\u015blenia cz\u0142owieka w demokracjach ludowych. W nast\u0119pnych latach Instytut wyda\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzie\u0142 Mi\u0142osza, a Jerzy Giedroy\u0107 przedstawi\u0142 jego kandydatur\u0119 do Nagrody Nobla. W 1960 r. przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie wyk\u0142ada\u0142 literatur\u0119 s\u0142owia\u0144sk\u0105 na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley i na Harvardzie. W PRL by\u0142 uznawany za zdrajc\u0119 i renegata, zosta\u0142 pot\u0119piony przez Zwi\u0105zek Literat\u00f3w Polskich. Do 1980 r. istnia\u0142 na niego zapis cenzorski, zakazuj\u0105cy nawet wymieniania jego nazwiska. Ksi\u0105\u017cki Mi\u0142osza by\u0142y drukowane w podziemiu, przemycane z zagranicy. W 1980 r. zosta\u0142 laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Po raz pierwszy przyjecha\u0142 do kraju w1981 r., gdzie zacz\u0119to ju\u017c oficjalnie wydawa\u0107 jego utwory. Poeta przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Polski w 1993 r. i zamieszka\u0142 w Krakowie. Zosta\u0142 pochowany w Krypcie Zas\u0142u\u017conych na Ska\u0142ce. Wiersze Czes\u0142awa Mi\u0142osza s\u0105 intelektualne, a metafory, jakich u\u017cywa \u2013 sugestywne. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 z lat trzydziestych XX w. przesycona jest katastrofizmem. Wiersze pisane podczas wojny nie maj\u0105 ju\u017c w sobie tyle patosu, da si\u0119 w nich zauwa\u017cy\u0107 \u015bwiadome odchodzenie od tematyki wojennej. Wiele utwor\u00f3w Mi\u0142osza z p\u00f3\u017anego okresu tw\u00f3rczo\u015bci stanowi przyk\u0142ad pisarstwa sylwicznego, komponowanego na pograniczu wypowiedzi poetyckiej, eseistycznej i prozatorskiej. Opr\u00f3cz wielu tom\u00f3w poezji Czes\u0142aw Mi\u0142osz wyda\u0142 kilkana\u015bcie zbior\u00f3w esej\u00f3w, m.in. \u201eZiemi\u0119 Ulro\u201d, \u201eOgr\u00f3d nauk\u201d, \u201eWidzenia nad zatok\u0105 San Francisco\u201d czy \u201eRodzinn\u0105 Europ\u0119\u201d. Po zerwaniu zwi\u0105zk\u00f3w z komunistycznymi w\u0142adzami Mi\u0142osz wyra\u017ca\u0142 w swej tw\u00f3rczo\u015bci niech\u0119\u0107 i krytyk\u0119 PRL-u, pi\u0119tnowa\u0142 polski nacjonalizm, krytykowa\u0142 tradycyjny polski katolicyzm.<\/p>\n\n\n\n W uchwale o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Czes\u0142awa Mi\u0142osza Senat w 20. rocznic\u0119 \u015bmierci poety oddaje ho\u0142d jednemu z najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w naszych czas\u00f3w, kt\u00f3ry na trwa\u0142e wpisa\u0142 si\u0119 w polsk\u0105 i \u015bwiatow\u0105 literatur\u0119. Senatorowie przypominaj\u0105, \u017ce Czes\u0142aw Mi\u0142osz by\u0142 \u015bwiadkiem najwi\u0119kszych wydarze\u0144 minionego stulecia: od p\u00f3l bitewnych pierwszej wojny \u015bwiatowej, poprzez rosyjsk\u0105 rewolucj\u0119, odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, spo\u0142eczne i narodowo\u015bciowe problemy II RP, czas spe\u0142nionej Apokalipsy i piek\u0142a, kt\u00f3rym sta\u0142y si\u0119 ulice okupowanej Warszawy, Holokaust i starcie 2 totalitaryzm\u00f3w, do\u015bwiadczenie emigranta w \u015bwiecie podzielonym \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105, a\u017c do upadku sowieckiego imperium i budow\u0119 demokracji. Jak podkre\u015blaj\u0105 senatorowie, w czasach, gdy warto\u015bci demokracji s\u0105 ponownie podwa\u017cane, Mi\u0142osz, odznaczony medalem Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, ostrzega przed zgubnymi konsekwencjami budzenia demon\u00f3w nacjonalizmu, antysemityzmu i autorytaryzmu. W ocenie senator\u00f3w jako pisarz i my\u015bliciel sta\u0142 si\u0119 on jednym z najwi\u0119kszych autorytet\u00f3w intelektualnych, a jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest zakorzeniona w wieloetnicznych tradycjach polskiej kultury, reprezentuje zarazem dziedzictwo narod\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej z jej do\u015bwiadczeniem skutk\u00f3w nazizmu i komunizmu. Senatorowie wskazuj\u0105, \u017ce w swojej tw\u00f3rczo\u015bci Mi\u0142osz przekracza granice kultur, gatunk\u00f3w i j\u0119zyk\u00f3w. Jak podkre\u015blaj\u0105, \u015bwiatowe uznanie przyni\u00f3s\u0142 mu \u201eZniewolony umys\u0142\u201d, stanowi\u0105cy przenikliw\u0105, nietrac\u0105c\u0105 na aktualno\u015bci analiz\u0119 \u015bwiadomo\u015bci pora\u017conej przez totalitarne utopie, jedna z najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek XX w. W ocenie senator\u00f3w o wadze tw\u00f3rczo\u015bci Czes\u0142awa Mi\u0142osza \u015bwiadcz\u0105 Nagroda Nobla w dziedzinie literatury przyznana mu w 1980 r. i Order Or\u0142a Bia\u0142ego. Dlatego Senat przekonany o szczeg\u00f3lnym znaczeniu jego dorobku tw\u00f3rczego dla dziedzictwa narodowego i \u015bwiatowego og\u0142osi\u0142 rok 2024 Rokiem Czes\u0142awa Mi\u0142osza.<\/p>\n\n\n\n Uchwa\u0142a w sprawie ustanowienia roku 2024 Rokiem Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/a>Wincenty Witos<\/strong>(1874\u20131945) \u2013 polski polityk, dzia\u0142acz ruchu ludowego, trzykrotny premier II RP. Urodzi\u0142 si\u0119 w Wierzchos\u0142awicach w biednej rodzinie ch\u0142opskiej i dzi\u0119ki swojemu uporowi i samokszta\u0142ceniu doszed\u0142 do najwy\u017cszych godno\u015bci w pa\u0144stwie. Uznawany jest za jednego z ojc\u00f3w niepodleg\u0142ej Polski, a tak\u017ce najwa\u017cniejszych, najbardziej wyrazistych i wp\u0142ywowych polityk\u00f3w II RP. Od 1895 r. dzia\u0142a\u0142 w Stronnictwie Ludowym, w 1905 r. uzyska\u0142 mandat radnego Rady Powiatowej w Tarnowie,w latach 1908\u20131914 by\u0142 pos\u0142em do galicyjskiego Sejmu Krajowego, od 1908 do 1931 r. by\u0142 w\u00f3jtem Wierzchos\u0142awic, sprawowa\u0142 mandat pos\u0142a do austriackiej Rady Pa\u0144stwa (1911\u20131918). By\u0142 cz\u0142onkiem Wydzia\u0142u Finansowego Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodleg\u0142o\u015bciowych, od 1914 r. nale\u017ca\u0142 do PSL \u201ePiast\u201d (prezes w latach 1916\u20131931). Dzia\u0142a\u0142 w Naczelnym Komitecie Narodowym, p\u00f3\u017aniej w Lidze Narodowej (1917\u20131918), by\u0142 prezesem Polskiej Komisji Likwidacyjnej; od 1919 pose\u0142 na Sejm RP. W 1920 r. podczas bolszewickiej nawa\u0142nicy stan\u0105\u0142 na czele Rz\u0105du Obrony Narodowej, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do odrzucenia Armii Czerwonej spod Warszawy i rozpocz\u0119cia jej odwrotu. Za kierowanie nim otrzyma\u0142 od Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego Order Or\u0142a Bia\u0142ego. Funkcj\u0119 premiera Wincenty Witos sprawowa\u0142 jeszcze dwukrotnie: od 28 maja 1923 do 14 grudnia 1923 r. oraz od 10 do 14 maja 1926 r.W latach 1929\u20131930 by\u0142 jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w Centrolewu. W 1930 r. zosta\u0142 aresztowany przez w\u0142adze sanacyjne, osadzony w twierdzy brzeskiej i oskar\u017cony w tzw. procesie brzeskim o przygotowywanie zamachu stanu, skazany na 1,5 roku wi\u0119zienia. W 1933 r. opu\u015bci\u0142 kraj, udaj\u0105c si\u0119 na 6-letni\u0105 emigracj\u0119 do Czechos\u0142owacji. Do Polski powr\u00f3ci\u014231 marca 1939 r. po wkroczeniu wojsk niemieckich do Czechos\u0142owacji. W czasie II wojny \u015bwiatowej odrzuci\u0142 niemieckie propozycje utworzenia kolaboracyjnego rz\u0105du wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cego z okupantem. Po utworzeniu w czerwcu 1945 r. Tymczasowego Rz\u0105du Jedno\u015bci Narodowej Wincenty Witos zosta\u0142 powo\u0142any na wiceprzewodnicz\u0105cego Krajowej Rady Narodowej (nie podj\u0105\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w). W tym samym roku zosta\u0142 prezesem utworzonego przez Stronnictwo Ludowe \u201eRoch\u201d Polskiego Stronnictwa Ludowego (tzw. miko\u0142ajczykowskiego).<\/p>\n\n\n\n W uchwale o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Wincentego Witosa Senat oddaje ho\u0142d temu wybitnemu m\u0119\u017cowi stanu, trzykrotnemu premierowi II RP, pa\u0144stwowcowi, dzia\u0142aczowi samorz\u0105dowemu i przyw\u00f3dcy ruchu ludowego. Senatorowie przypominaj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Wincentego Witosa i jego polityczne motto dzia\u0142ania: \u201eKiedy nie by\u0142o Polski niepodleg\u0142ej trzeba do niej d\u0105\u017cy\u0107; gdy przysz\u0142a \u2013 trzeba pracowa\u0107 dla niej; a gdy by\u0142a w potrzebie \u2013 broni\u0107 jej\u201d. \u201eZa zaanga\u017cowanie w obron\u0119 prawa i demokracji zosta\u0142 nies\u0142usznie skazany w haniebnym procesie brzeskim. Nie godz\u0105c si\u0119 z wyrokiem opu\u015bci\u0142 kraj udaj\u0105c si\u0119 na emigracj\u0119 do Czechos\u0142owacji, gdzie przebywa\u0142 przez 6 lat. Do Polski powr\u00f3ci\u0142, gdy dostrzeg\u0142 nieuchronno\u015b\u0107 wybuchu wojny z Niemcami\u201d \u2013 zaznaczaj\u0105 w uchwale. Jak podkre\u015blaj\u0105 senatorowie, sprawiedliwo\u015b\u0107 dziejowa sta\u0142a si\u0119 faktem dopiero w maju 2023 r. Dzi\u0119ki staraniom Polskiego Stronnictwa Ludowego S\u0105d Najwy\u017cszy w czasie rozprawy kasacyjnej uchyli\u0142 wyroki brzeskie z 1932 r. i uniewinni\u0142 Wincentego Witosa i 9 innych \u00f3wczesnych polityk\u00f3w PSL i PPS. Sejm RP ustaw\u0105 z 7 kwietnia 2017 r. w\u0142\u0105czy\u0142 Wincentego Witosa w poczet Ojc\u00f3w Niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n Uchwa\u0142a o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Wincentego Witosa<\/a><\/p>\n\n\n\n Relacja z otwarcia wystawy po\u015bwi\u0119conej Wincentemu Witosowi<\/a><\/p>\n\n\n\n Wystawa „Wincenty Witos 1874-1945” w wersji PDF<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/a>W\u0142adys\u0142aw Zamoyski <\/strong>(1853\u20131924) \u2013 dzia\u0142acz spo\u0142eczny, fundator Zak\u0142ad\u00f3w K\u00f3rnickich, cz\u0142onek za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa Gimnastycznego \u201eSok\u00f3\u0142\u201d w Krakowie. Urodzi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu, by\u0142 synem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego i Jadwigi Zamoyskiej z Dzia\u0142y\u0144skich. W 1871 r. zda\u0142 egzaminy maturalne w paryskim Lyc\u00e9e Imp\u00e9rial Charlemagne. S\u0142u\u017cy\u0142 w wojsku francuskim. By\u0142 cz\u0142onkiem francuskiej komisji rz\u0105dowej na wystaw\u0119 powszechn\u0105 w Sydney i odby\u0142 podr\u00f3\u017c po Australii i Oceanii, sk\u0105d przywi\u00f3z\u0142 bogate zbiory etnograficzne i mineralogiczne. W 1881 r. obj\u0105\u0142 dobra k\u00f3rnickie zapisane mu przez Jana Dzia\u0142y\u0144skiego. By\u0142 rzecznikiem polskiej w\u0142asno\u015bci w Prowincji Pozna\u0144skiej; jednym z najwa\u017cniejszych przejaw\u00f3w jego dzia\u0142alno\u015bci by\u0142o wykupowanie polskich maj\u0105tk\u00f3w zagro\u017conych przej\u0119ciem przez Niemc\u00f3w w celu utrzymania polskiego stanu posiadania w kolonizowanej i germanizowanej przez zaborc\u0119 Wielkopolsce. W\u0142adys\u0142aw Zamoyski inwestowa\u0142 w rozw\u00f3j przemys\u0142u, dbaj\u0105c, by korzystali na tym polscy pracownicy i kontrahenci. By\u0142 m.in. wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Banku Ziemskiego w Poznaniu, finansowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Biblioteki K\u00f3rnickiej, wspiera\u0142 matk\u0119 \u2013 Jadwig\u0119 Zamoysk\u0105 \u2013 w tworzeniu jej dzie\u0142a \u017cycia, czyli Szko\u0142y Domowej Pracy Kobiet. W1885 r. jako obywatel francuski zosta\u0142 obj\u0119ty ustawami bismarckowskimi, tzw. rugami pruskimi, i musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Wielkopolsk\u0119. W kolejnych latach dzia\u0142a\u0142 w Galicji, gdzie m.in. rozprowadza\u0142 akcje pozna\u0144skiego Banku Ziemskiego. Na dziesi\u0119ciolecia zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Podhalem. W 1889 r., pragn\u0105c uchroni\u0107 tatrza\u0144ska przyrod\u0119 od rabunkowej gospodarki le\u015bnej, naby\u0142 dobra zakopia\u0144skie, czyli znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obecnych Tatr Polskich. W samym Zakopanem przyczyni\u0142 si\u0119 do budowy elektrowni, wodoci\u0105g\u00f3w, szko\u0142y, szpitala, poczty i nowego gmachu Muzeum Tatrza\u0144skiego, a tak\u017ce Bazaru Polskiego na Krup\u00f3wkach. Dzi\u0119ki jego staraniom powsta\u0142a linia kolejowa z Chab\u00f3wki do Zakopanego. Przez wiele lat by\u0142 zaanga\u017cowany w walk\u0119 i proces o Morskie Oko oraz dolin\u0119 Rybiego Potoku. Dzi\u0119ki jego wysi\u0142kom w 1902 r. trybuna\u0142 arbitra\u017cowy w Grazu przyzna\u0142 najwi\u0119ksze z tatrza\u0144skich jezior stronie polskiej. Ustalony w\u00f3wczas przebieg granicy nie uleg\u0142 zmianie do dzi\u015b. Nie za\u0142o\u017cy\u0142 rodziny, maj\u0105tek wraz z Bibliotek\u0105 K\u00f3rnick\u0105 wsp\u00f3lnie z siostr\u0105 Mari\u0105 przekaza\u0142 narodowi polskiemu, tworz\u0105c fundacj\u0119 Zak\u0142ady K\u00f3rnickie. 10 listopada 1933 r. \u201eza wybitne zas\u0142ugi dla kraju, prac\u0119 spo\u0142eczn\u0105 oraz wielk\u0105 ofiarno\u015b\u0107\u201d zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony przez prezydenta Ignacego Mo\u015bcickiego Wielk\u0105 Wst\u0119g\u0105 Odrodzenia Polski.<\/p>\n\n\n\n Ustanowienie przez Senat roku 2024 Rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego ma na celu przybli\u017cenie postaci tego dzia\u0142acza spo\u0142ecznego i organicznika, dzi\u0119ki kt\u00f3remu tatrza\u0144skie Morskie Oko znajduje si\u0119 obecnie w granicach Polski. Jak podkre\u015blaj\u0105 senatorowie w uchwale ustanawiaj\u0105cej rok 2024 rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego, swoje ascetyczne \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 on w ca\u0142o\u015bci s\u0142u\u017cbie ojczy\u017anie i narodowi, a zwie\u0144czy\u0142 je przekazaniem ca\u0142ego maj\u0105tku wraz z Bibliotek\u0105 K\u00f3rnick\u0105, narodowi polskiemu, czynem \u015bwiadcz\u0105cym o tym, \u017ce sprawy kraju by\u0142y dla niego najwa\u017cniejsze. Senatorowie przypominaj\u0105 te\u017c, \u017ce po \u015bmierci W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego Stefan \u017beromski napisa\u0142, i\u017c akt donacyjny powo\u0142uj\u0105cy fundacj\u0119 Zak\u0142ady K\u00f3rnickie \u201ewinien by\u0107 czytany w szko\u0142ach na r\u00f3wni z arcydzie\u0142ami wieszcz\u00f3w narodowych\u201d. \u201eW uznaniu wielkich zas\u0142ug i \u017cycia oddanego w ca\u0142o\u015bci Narodowi Polskiemu, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c dzi\u015b stanowi\u0105 wz\u00f3r nowoczesnej patriotycznej postawy i po\u015bwi\u0119cenia dla dobra wsp\u00f3lnego, w setn\u0105 rocznic\u0119 \u015bmierci tego wybitnego Polaka Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2024 Rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego\u201d \u2013 stwierdzaj\u0105 senatorowie w uchwale.<\/p>\n\n\n\n Uchwa\u0142a o ustanowieniu roku 2024 Rokiem W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego<\/a><\/p>\n\n\n\n Relacja z wystawy po\u015bwi\u0119conej W\u0142adys\u0142awowi Zamoyskiemu<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/a>Senat postanowi\u0142 ustanowi\u0107 rok 2024 Rokiem Edukacji Ekonomicznej<\/strong>, widz\u0105c istotn\u0105 rol\u0119, jak\u0105 pe\u0142ni edukacja z zakresu wiedzy ekonomicznej zar\u00f3wno w codziennym \u017cyciu Polek i Polak\u00f3w, jak i w szerokim uj\u0119ciu \u2013 w wymiarze efektywnego rozwoju pa\u0144stwa i wzmacniania jego potencja\u0142u gospodarczego. Senatorowie chc\u0105 w ten spos\u00f3b doceni\u0107 poczynione na przestrzeni ostatnich 100 lat wysi\u0142ki tysi\u0119cy os\u00f3b i instytucji zaanga\u017cowanych w popularyzowanie i przekazywanie tej, jak\u017ce wa\u017cnej, wiedzy. \u201eKieruj\u0105c si\u0119 s\u0142owami W\u0142adys\u0142awa Grabskiego: \u00abEdukacja ekonomiczna stanowi fundament dobrobytu narodowego i osobistego\u00bb, chcemy wzmocni\u0107 d\u0105\u017cenia \u015bwiata ekonomii i edukacji do podmiotowej obecno\u015bci edukacji ekonomicznej w polskim \u017cyciu spo\u0142ecznym, gospodarczym i politycznym\u201d \u2013 napisali w uchwale. Przypominaj\u0105, \u017ce w 2024 r. przypada rocznica 100-lecia: reform gospodarczych W\u0142adys\u0142awa Grabskiego, powstania polskiego z\u0142otego, utworzenia Banku Polskiego i Banku Gospodarstwa Krajowego, wydania ksi\u0105\u017cki Janusza Korczaka \u201eBankructwo Ma\u0142ego D\u017ceka\u201d \u2013 jednej z najwa\u017cniejszych ksi\u0105\u017cek w zakresie praktycznej i powszechnej edukacji ekonomicznej, jak\u0105 napisano w Polsce. W ocenie senator\u00f3w ustanowienie roku 2024 Rokiem Edukacji Ekonomicznej b\u0119dzie zar\u00f3wno mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przypomnienia znaczenia wszystkich tych wydarze\u0144 w historii odradzaj\u0105cego si\u0119 pa\u0144stwa polskiego, jak te\u017c pokazania znaczenia edukacji ekonomicznej we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Inauguracja obchod\u00f3w Roku Edukacji Ekonomicznej w Senacie<\/a><\/p>\n\n\n\n w: https:\/\/senat.edu.pl\/edukacja\/patroni-roku\/news\/patroni-roku-2024<\/a><\/p>\n\n\n\n w: https:\/\/www.sejm.gov.pl\/sejm9.nsf\/komunikat.xsp?documentId=470DB997878B521CC12589FD003E50E2<\/a><\/p>\n\n\n\n Zgodnie z podj\u0119tymi przez Izb\u0119 uchwa\u0142ami, 2024 b\u0119dzie Rokiem: Marka H\u0142aski, Arcybiskupa Antoniego Baraniaka, Romualda Traugutta, Wincentego Witosa, Kazimierza Wierzy\u0144skiego, Melchiora Wa\u0144kowicza, Rodziny Ulm\u00f3w, Zygmunta Mi\u0142kowskiego i Polskich Olimpijczyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Marek H\u0142asko<\/strong> by\u0142 wybitnym prozaikiem i autorem scenariuszy filmowych. Do jego dorobku literackiego nale\u017c\u0105 takie dzie\u0142a jak \u201eBaza Soko\u0142owska\u201d, zbi\u00f3r opowiada\u0144 \u201ePierwszy krok w chmurach\u201d, \u201eDrugie zabicie psa\u201d czy \u201ePi\u0119kni dwudziestoletni\u201d. Na podstawie prozy H\u0142aski powsta\u0142y m.in. filmy \u201eZbieg\u201d Stanis\u0142awa J\u0119dryki czy \u201eBaza ludzi umar\u0142ych\u201d Czes\u0142awa Petelskiego. Jak podkre\u015blili pos\u0142owie w uchwale, pisarz potrafi\u0142 \u201enasyci\u0107 banalne motywy i tematy zaczerpni\u0119te z potocznego \u017cycia g\u0142\u0119bok\u0105 tre\u015bci\u0105 egzystencjaln\u0105, dzi\u0119ki czemu jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ma wymow\u0119 uniwersaln\u0105\u201d. Marek H\u0142asko \u201esw\u0105 bezkompromisow\u0105 postaw\u0105, tak\u017ce wobec komunistycznej rzeczywisto\u015bci, przyci\u0105ga\u0142 do siebie pokolenia w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach \u015bwiata\u201d \u2013 g\u0142osi tre\u015b\u0107 dokumentu. W 2024 r. przypada 90. rocznica urodzin Marka H\u0142aski.<\/p>\n\n\n\n Abp Antoni Baraniak<\/strong>, salezjanin, doktor prawa kanonicznego, przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142 sekretarzem prymasa Polski kard. Augusta Hlonda. Podczas wojny razem z nim znalaz\u0142 si\u0119 na uchod\u017astwie, a w 1945 r. powr\u00f3ci\u0142 do Polski. We wrze\u015bniu 1953 r. zosta\u0142 aresztowany przez funkcjonariuszy bezpieki jako jeden z najbardziej zaufanych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w kard. Stefana Wyszy\u0144skiego. By\u0142 torturowany w areszcie przy ul. Rakowieckiej \u2013 w ten spos\u00f3b komuni\u015bci chcieli wymusi\u0107 na nim zeznania obci\u0105\u017caj\u0105ce prymasa. \u201eMimo okrutnych tortur pozosta\u0142 wierny \u2014 nic zdradzi\u0142 Ko\u015bcio\u0142a, Prymasa Tysi\u0105clecia ani Polski\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142 Sejm w uchwale. Wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142 w 1956 r., od 1957 r. by\u0142 arcybiskupem metropolit\u0105 pozna\u0144skim, uczestnikiem Soboru Watyka\u0144skiego II. W 2024 r. przypada 120. rocznica urodzin abp. Baraniaka.<\/p>\n\n\n\n \u201eW roku 2024 przypada 160. rocznica \u015bmierci Romualda Traugutta<\/strong> \u2014 dyktatora Powstania Styczniowego, wielkiego patrioty, kt\u00f3ry oddal \u017cycie, walcz\u0105c o odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci\u201d \u2013 napisali pos\u0142owie w podj\u0119tej przez Sejm uchwale. Ten by\u0142y \u017co\u0142nierz armii rosyjskiej po wybuchu Powstania Styczniowego obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo nad jednym z oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych i wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 kilkoma zwyci\u0119skimi potyczkami z wojskami rosyjskimi. Z r\u0105k Rz\u0105du Narodowego otrzyma\u0142 awans na stopie\u0144 genera\u0142a i funkcj\u0119 komisarza wojennego na Galicj\u0119 wraz z poleceniem odbycia misji dyplomatycznej do Francji, gdzie zabiega\u0142 o interwencj\u0119 pa\u0144stw zachodnich. 17 pa\u017adziernika obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 dyktatora Powstania. \u201eW swojej dzia\u0142alno\u015bci Romuald Traugutt k\u0142ad\u0142 szczeg\u00f3lny nacisk na finanse, wojsko oraz spraw\u0119 ch\u0142opsk\u0105\u201d \u2013 podkre\u015blili pos\u0142owie. Aresztowany przez Rosjan w kwietniu 1864 r., a 5 sierpnia tego samego roku na stokach warszawskiej Cytadeli zosta\u0142 powieszony wraz z cz\u0142onkami i pracownikami Rz\u0105du Narodowego.<\/p>\n\n\n\n W 2024 r. obchodzi\u0107 b\u0119dziemy 150. rocznic\u0119 urodzin Wincentego Witosa<\/strong>, trzykrotnego premiera, \u201ewybitnego m\u0119\u017ca stanu, pa\u0144stwowca, dzia\u0142acza samorz\u0105dowego i przyw\u00f3dcy ruchu ludowego\u201d, jak podkre\u015blono w uchwale. Pos\u0142owie zaznaczyli, \u017ce ten urodzony w Wierzchos\u0142awicach polityk \u201edzi\u0119ki uporowi i samokszta\u0142ceniu doszed\u0142 do najwy\u017cszych godno\u015bci w ruchu ludowym i pa\u0144stwie\u201d. W 1920 r., gdy Armia Czerwona sta\u0142a na przedpolach Warszawy, Rz\u0105d Obrony Narodowej pod kierownictwem Witosa \u201epodj\u0105\u0142 dramatyczne wysi\u0142ki, kt\u00f3re zaowocowa\u0142y odrzuceniem bolszewik\u00f3w spod stolicy i rozpocz\u0119ciem odwrotu Armii Czerwonej\u201d. W uchwale przypomniano te\u017c, \u017ce podczas zamachu majowego, gdy Witos po raz trzeci pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 premiera, z\u0142o\u017cona przez niego dymisja rz\u0105du doprowadzi\u0142a do przerwania walk i zapobieg\u0142a wojnie domowej. Po skazaniu w procesie brzeskim w latach 30., uda\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119 do Czechos\u0142owacji, sk\u0105d wr\u00f3ci\u0142 na kr\u00f3tko przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej. W ustawie z 2017 r. Wincenty Witos zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w poczet Ojc\u00f3w Niepodleg\u0142o\u015bci RP.<\/p>\n\n\n\n Urodzony przed 130 laty w Drohobyczu na Podlasiu Kazimierz Wierzy\u0144ski<\/strong>, w m\u0142odo\u015bci zaanga\u017cowany w konspiracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, pod koniec I wojny \u015bwiatowej, po wyj\u015bciu z niewoli rosyjskiej podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Polskiej Organizacji Wojskowej. W czasie wojny polsko-bolszewickiej wst\u0105pi\u0142 w szeregi Wojska Polskiego. W\u0142a\u015bciwym debiutem literackim Wierzy\u0144skiego by\u0142 wydany w 1919 r. tom wierszy \u201eWiosna i wino”. By\u0142 jednym z tw\u00f3rc\u00f3w grupy literackiej Skamander. Wp\u0142yw na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mia\u0142a pasja sportowa, w 1928 r. za tom \u201eLaur olimpijski” otrzyma\u0142 z\u0142oty medal na konkursie literackim igrzysk w Amsterdamie. W p\u00f3\u017aniejszych latach w swej tw\u00f3rczo\u015bci odnosi\u0142 si\u0119 do los\u00f3w Ojczyzny. Po wojnie pozosta\u0142 na uchod\u017astwie, mieszka\u0142 w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, gdzie tworzy\u0142 poezj\u0119, proz\u0119, ale te\u017c felietony i recenzje. Upomina\u0142 si\u0119 o prawd\u0119 o zbrodni katy\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n \u201eMelchior Wa\u0144kowicz<\/strong> – reporta\u017cysta i pisarz – by\u0142 jednym z najwybitniejszych polskich dziennikarzy w historii. Nazywany ojcem reporta\u017cu, wype\u0142nia\u0142 znakomicie to, co sk\u0142ada si\u0119 na misj\u0119 dziennikarsk\u0105: opisuj\u0105c rzetelnie rzeczywisto\u015b\u0107 s\u0142u\u017cy\u0107 wsp\u00f3lnocie\u201d \u2013 stwierdzi\u0142 Sejm w podj\u0119tej uchwale. \u201ePisz\u0105c \u2018Sztafet\u0119\u2019, \u2018Dzieje rodziny Korzeniowskich\u2019, \u2018Westerplatte\u2019 czy \u2018Bitw\u0119 o Monte Cassino\u2019, mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce czyni to zar\u00f3wno dla wsp\u00f3\u0142czesnych, jak i dla potomnych\u201d \u2013 dodali pos\u0142owie. W okresie mi\u0119dzywojennym Wa\u0144kowicz za\u0142o\u017cy\u0142 i kierowa\u0142 wydawnictwem \u201eR\u00f3j”, publikowa\u0142 m.in. innymi w \u201eKurierze Warszawskim”, \u201eWiadomo\u015bciach Literackich” i \u201eKurierze Porannym”. \u201eNajwi\u0119kszy pomnik bohaterstwu polskich \u017co\u0142nierzy Wa\u0144kowicz wystawi\u0142 w trzytomowym dziele \u2018Bitwa o Monte Cassino\u2019\u201d \u2013 podkre\u015blili pos\u0142owie. Do Polski powr\u00f3ci\u0142 w 1957 r. na fali \u201eodwil\u017cy\u201d. Podpisanie \u201eListu 34\u201d w prote\u015bcie przeciwko polityce kulturalnej PRL spowodowa\u0142o, \u017ce sta\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 nagonki i zosta\u0142 skazany na trzy lata wi\u0119zienia. W areszcie sp\u0119dzi\u0142 w areszcie pi\u0119\u0107 tygodni \u2013 wobec powszechnego oburzenia w\u0142adze komunistyczne musia\u0142y wstrzyma\u0107 wykonanie wyroku. \u201eW 50. rocznic\u0119 od jego odej\u015bcia Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2024 Rokiem Melchiora Wa\u0144kowicza \u2014 niepokornego, odwa\u017cnego, wnikliwego dziennikarza, pisarza i reporta\u017cysty, b\u0119d\u0105cego wzorem i symbolem polskiego dziennikarstwa\u201d \u2013 napisali pos\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n W marcu 2024 r. przypada 80. rocznica zamordowania przez \u017candarmeri\u0119 niemieck\u0105 rodziny Ulm\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3ra ukrywa\u0142a mieszkaj\u0105cych w okolicy \u017byd\u00f3w. J\u00f3zef Ulma i Wiktoria z domu Niemczak urodzili si\u0119 i mieszkali w Markowej na Podkarpaciu, gdzie byli znanymi i lubianymi spo\u0142ecznikami. \u201eW 1935 roku zawarli zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski, a wkr\u00f3tce doczekali si\u0119 licznego potomstwa: Stasi, Basi, W\u0142adzia, Frania, Antosia, Marysi, a kolejne dziecko mia\u0142o przyj\u015b\u0107 na \u015bwiat na wiosn\u0119 1944 roku\u201d \u2013 czytamy w uchwale Sejmu. Prawdopodobnie od grudnia 1942 roku Ulmowie ukrywali \u017byd\u00f3w z trzech rodzin: Goldman\u00f3w, Didner\u00f3w i Gr\u00fcnfeld\u00f3w. \u201eJakie motywy kierowa\u0142y Ulmami? By\u0142a to bezinteresowna mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142 Sejm. Ca\u0142a rodzina Ulm\u00f3w i ukrywani przez nich \u017bydzi zostali zamordowani 24 marca 1944 r. przez niemieckich \u017candarm\u00f3w. \u201eRodzina Ulm\u00f3w nale\u017cy do licznego grona bohaterskich Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy podczas II wojny \u015bwiatowej ratowali \u017byd\u00f3w skazanych przez Niemc\u00f3w na zag\u0142ad\u0119\u201d – podkre\u015bli\u0142 Sejm w uchwale. Od 2016 r. w Markowej dzia\u0142a Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej im. Rodziny Ulm\u00f3w, a od 2018 roku obchodzony jest, ustawiony przez Sejm i Senat, Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105.<\/p>\n\n\n\n W 2024 r. minie 200 lat od urodzin Zygmunta Fortunata Mi\u0142kowskiego<\/strong>, znanego pod pseudonimem Teodor Tomasz Je\u017c \u201e\u017co\u0142nierza i pisarza, wytrwa\u0142ego dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego, tw\u00f3rcy idei obrony czynnej i skarbu narodowego\u201d. Urodzony na Podolu, uczy\u0142 si\u0119 i studiowa\u0142 w Odessie i Kijowie, gdzie organizowa\u0142 konspiracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105. Walczy\u0142 w Powstaniu Styczniowym, a po jego upadku przebywa\u0142 i dzia\u0142a\u0142 we Francji, a nast\u0119pnie w Szwajcarii. W opublikowanym w 1887 r. tek\u015bcie \u201eRzecz o obronie czynnej i o skarbie narodowym”, ostrej krytyce podda\u0142 biern\u0105 obron\u0119 i polityk\u0119 ugody z zaborcami, postuluj\u0105c przygotowywanie si\u0119 do walki zbrojnej i gromadzenie w tym celu niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w \u2013 skarbu narodowego. By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 za\u0142o\u017conej w Zurychu tajnej organizacji Liga Polska, kt\u00f3rej program zak\u0142ada\u0142 odbudow\u0119 Polski jako demokratycznej republiki. Po przej\u0119ciu w\u0142adzy w organizacji przez narodowych demokrat\u00f3w z Romanem Dmowskim na czele i przekszta\u0142ceniu w Lig\u0119 Narodow\u0105. Pod pseudonimem Teodor Tomasz Je\u017c napisa\u0142 80 powie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n 27 lipca 1924 r., na VIII Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Pary\u017cu, dru\u017cyna kolarzy torowych w sk\u0142adzie: J\u00f3zef Lange, Jan \u0141azarski, Tomasz Stankiewicz i Franciszek Szymczyk zdoby\u0142a srebrny medal. Tego samego dnia br\u0105z w konkursie skok\u00f3w wywalczy\u0142 Adam Kr\u00f3likiewicz na koniu Picador. By\u0142y to pierwsze medale olimpijskie zdobyte przez polskich sportowc\u00f3w. W 100-lecie tego wydarzenia Sejm og\u0142osi\u0142 2024 Rokiem Polskich Olimpijczyk\u00f3w<\/strong>. Jak wspomnieli pos\u0142owie w uchwale, pierwszy z\u0142oty medal olimpijski dla Polski wywalczy\u0142a w 1928 r. w Amsterdamie dyskobolka Halina Konopacka. W zimowych igrzyskach pierwszym polskim medalist\u0105 by\u0142 Franciszek G\u0105sienica-Gro\u0144, kt\u00f3ry w 1956 r. we w\u0142oskiej Cortinie d’Ampezzo wywalczy\u0142 br\u0105z w kombinacji norweskiej, za\u015b pierwszy z\u0142oty medal zdoby\u0142 skoczek narciarski Wojciech Fortuna w 1972 r. w Sapporo. Jak przypomnia\u0142 Sejm w uchwale, dotychczas w 23 letnich i 24 zimowych igrzyskach olimpijskich wyst\u0105pi\u0142o \u0142\u0105cznie 3 012 polskich sportowc\u00f3w, kt\u00f3rzy \u0142\u0105cznie zdobyli 321 medali: 79 z\u0142otych, 96 srebrnych i 146 br\u0105zowych. \u201eW uznaniu zas\u0142ug i wyj\u0105tkowego znaczenia wyst\u0119p\u00f3w polskich sportowc\u00f3w na igrzyskach olimpijskich, w 100-lecie zdobycia pierwszego medalu olimpijskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej og\u0142asza rok 2024 Rokiem Polskich Olimpijczyk\u00f3w\u201d \u2013 stwierdzili pos\u0142owie w przyj\u0119tym dokumencie.<\/p>\n\n\n\n w: https:\/\/www.sejm.gov.pl\/sejm9.nsf\/komunikat.xsp?documentId=470DB997878B521CC12589FD003E50E2<\/a><\/p>\n\n\n\n z: https:\/\/www.gov.pl\/web\/edukacja-i-nauka\/patroni-roku-2023<\/a><\/p>\n\n\n\n Wojciech Korfanty, Pawe\u0142 Edmund Strzelecki, Aleksander Fredro, Aleksandra Pi\u0142sudska, Maurycy Mochnacki, Jadwiga Zamoyska i Jerzy Nowosielski to patroni roku 2023 wybrani przez Sejm RP.<\/p>\n\n\n\n 20 kwietnia 2023 r. przypada 150. rocznica urodzin Wojciecha Korfantego<\/strong> \u2013 wybitnego polityka, my\u015bliciela spo\u0142ecznego i publicysty na sta\u0142e zwi\u0105zanego z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 demokracj\u0105. W czasach II Rzeczypospolitej by\u0142 cz\u0142onkiem Naczelnej Rady Ludowej, kieruj\u0105cej zwyci\u0119skim Powstaniem Wielkopolskim, a nast\u0119pnie dyktatorem III Powstania \u015al\u0105skiego. W drugiej po\u0142owie 1923 r. pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 wicepremiera w rz\u0105dzie Wincentego Witosa, za\u015b w okresie sanacji by\u0142 w opozycji, co przyczyni\u0142o si\u0119 do przymusowej emigracji i pobytu w wi\u0119zieniu. <\/p>\n\n\n\n W 2023 r. przypada 150. rocznica \u015bmierci Paw\u0142a Edmunda Strzeleckiego<\/strong>. By\u0142 wybitnym badaczem, podr\u00f3\u017cnikiem, odkrywc\u0105 i filantropem. Jako pierwszy Polak okr\u0105\u017cy\u0142 samodzielnie kul\u0119 ziemsk\u0105. Bada\u0142 tereny Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i Po\u0142udniowej oraz Australii, Nowej Zelandii i Tasmanii. Dokona\u0142 tam wielu odkry\u0107, a najwy\u017cszy szczyt kontynentu australijskiego nazwa\u0142 G\u00f3r\u0105 Ko\u015bciuszki (Mount Kosciuszko), na cze\u015b\u0107 przyw\u00f3dcy insurekcji z 1794 r. Odkry\u0142 i nazwa\u0142 tak\u017ce naj\u017cy\u017aniejszy rejon rolniczy Australii \u2013 Gippsland. Po powrocie do Europy zamieszka\u0142 w Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie, gdzie zosta\u0142 cz\u0142onkiem presti\u017cowych towarzystw naukowych. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w dzia\u0142ania dobroczynne, m.in. dzia\u0142aj\u0105c na rzecz do\u017cywiania dzieci w okresie Wielkiego G\u0142odu w Irlandii.<\/p>\n\n\n\n W przysz\u0142ym roku obchodzi\u0107 b\u0119dziemy 230. rocznic\u0119 urodzin Aleksandra Fredry<\/strong> \u2013najwybitniejszego polskiego komediopisarza, a tak\u017ce pami\u0119tnikarza, poety oraz \u017co\u0142nierza kampanii napoleo\u0144skich. By\u0142 uczestnikiem wyprawy na Moskw\u0119 w 1812 r., a za m\u0119stwo zosta\u0142 odznaczony orderami Virtuti Militari oraz Legii Honorowej. Fredro to tw\u00f3rca oryginalnej polskiej komedii, autor kilkudziesi\u0119ciu utwor\u00f3w scenicznych wystawianych w teatrach Warszawy, Krakowa i Lwowa, takich jak: \u201e\u015aluby panie\u0144skie czyli magnetyzm serca\u201d, \u201eZemsta\u201d, \u201ePan Jowialski\u201d. Zadebiutowa\u0142 w 1815 r. jednoakt\u00f3wk\u0105 \u201eIntryga na pr\u0119dce czyli nie ma z\u0142ego bez dobrego\u201d.<\/p>\n\n\n\n Rok 2023 b\u0119dzie rokiem sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciolecia \u015bmierci Aleksandry Pi\u0142sudskiej<\/strong>, z domu Szczerbi\u0144skiej \u2013 dzia\u0142aczki niepodleg\u0142o\u015bciowej, cz\u0142onkini Polskiej Organizacji Wojskowej i Polskiej Partii Socjalistycznej, odznaczonej orderami Virtuti Militari, Odrodzenia Polski oraz Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci. Dzia\u0142a\u0142a w Organizacji Bojowej PPS, by\u0142a te\u017c dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a ze Zwi\u0105zkiem Strzeleckim. W czasie I wojny \u015bwiatowej wst\u0105pi\u0142a do Legion\u00f3w Polskich. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Polskiej Organizacji Wojskowej aresztowana i internowana w Szczypiornie. \u017bona J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Sejm w uchwale podkre\u015bli\u0142 zaanga\u017cowanie Aleksandry Pi\u0142sudskiej w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105: pomoc dla sierot, organizowanie przedszkoli i szk\u00f3\u0142 dla rodzin wojskowych, wsparcie najbiedniejszych i bezdomnych, tworzenie bibliotek i \u015bwietlic dla m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n 13 wrze\u015bnia 2023 r. przypada 220. rocznica urodzin Maurycego Mochnackiego<\/strong> \u2013 konspiratora, dziennikarza, krytyka literackiego, pianisty, cz\u0142onka niemal wszystkich \u00f3wczesnych tajnych sprzysi\u0119\u017ce\u0144 przeciw Rosji w Warszawie, \u017co\u0142nierza Powstania Listopadowego, odznaczonego Virtuti Militari. Po upadku powstania zosta\u0142 zmuszony do emigracji: carat skaza\u0142 go zaocznie na \u015bmier\u0107 przez powieszenie. \u201eDo dzi\u015b wiele z jego diagnoz na temat natury Rosji i jej imperialistycznych d\u0105\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych zwykle tak\u017ce z kulturowym barbarzy\u0144stwem nie straci\u0142o na aktualno\u015bci\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142 Sejm RP w uchwale. Na nagrobku Maurycego Mochnackiego w Auxerre widnieje napis \u201eCivis Polonus. Hostem Moscoviensem\u201d \u2013 \u201eObywatel polski, wr\u00f3g Moskwy\u201d<\/p>\n\n\n\n W listopadzie 2023 r. up\u0142ynie sto lat od \u015bmierci Jadwigi Zamoyskiej<\/strong> \u2013 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni Fundacji Zak\u0142ady K\u00f3rnickie, zaanga\u017cowanej spo\u0142ecznie patriotki, s\u0142u\u017cebnicy Bo\u017cej, poliglotki, autorki sp\u00f3jnego systemu pedagogicznego, za\u0142o\u017cycielki pierwszej w Polsce zawodowej szko\u0142y gospodarstwa domowego i prekursorki my\u015blenia o o\u015bwiacie w kategoriach zarz\u0105dzania projektem. Za\u0142o\u017cona przez ni\u0105 w 1882 r. Szko\u0142a Domowej Pracy Kobiet, by\u0142a \u201enowoczesn\u0105 odpowiedzi\u0105 na \u00f3wczesne potrzeby spo\u0142eczne kobiet\u201d. Dzi\u0119ki jej wsparciu sukcesem zako\u0144czy\u0142y si\u0119 starania jej syna W\u0142adys\u0142awa o odzyskanie dla Polski Morskiego Oka. Z nale\u017c\u0105cych do obojga d\u00f3br, na mocy ustawy sejmowej, powsta\u0142a Fundacja Zak\u0142ady K\u00f3rnickie. Dzie\u0142om Zamoyskiej przy\u015bwieca\u0142o motto \u201eS\u0142u\u017cy\u0107 Bogu, s\u0142u\u017c\u0105c Ojczy\u017anie, s\u0142u\u017cy\u0107 Ojczy\u017anie, s\u0142u\u017c\u0105c Bogu\u201d. By\u0142a jedn\u0105 z pierwszych os\u00f3b odznaczonych Orderem Odrodzenia Polski.<\/p>\n\n\n\n W roku 2023 obchodzi\u0107 b\u0119dziemy stulecie urodzin Jerzego Nowosielskiego <\/strong>\u2013 wybitnego malarza, rysownika, scenografa, pedagoga, filozofa, teoretyka sztuki i my\u015bliciela religijnego, uwa\u017canego za jednego z najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych pisarzy ikon. Nowosielski uznawany jest za jedn\u0105 z najwybitniejszych postaci polskiej kultury wsp\u00f3\u0142czesnej. Nie tylko tworzy\u0142 sztuk\u0119, ale tak\u017ce pisa\u0142 o niej. Wykona\u0142 wyposa\u017cenie i polichromie licznych \u015bwi\u0105ty\u0144 rzymskokatolickich, grekokatolickich i prawos\u0142awnych. Malowa\u0142 tak\u017ce akty kobiece i pejza\u017ce oraz formy abstrakcyjne. <\/p>\n\n\n\n z: https:\/\/senat.edu.pl\/edukacja\/patroni-roku\/news\/patroni-roku-2023<\/a><\/p>\n\n\n\n Senat podj\u0105\u0142 uchwa\u0142y o ustanowieniu roku 2023 rokiem: Pami\u0119ci Bohaterek i Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego<\/a> oraz W\u0142odzimierza Przerwy-Tetmajera<\/a>. Na 52. posiedzeniu Izba zdecydowa\u0142a, \u017ce patronami roku 2023 b\u0119d\u0105 te\u017c: Miko\u0142aj Kopernik<\/a>, Jan Matejko<\/a>, Wis\u0142awa Szymborska.<\/a><\/p>\n\n\n\n Miko\u0142aj Kopernik<\/strong> (1473\u20131543) studiowa\u0142 w Akademii Krakowskiej (nauki matematyczno-przyrodnicze), nast\u0119pnie w Bolonii (prawo kanoniczne) i Padwie (medycyna). W 1503 r. uzyska\u0142 doktorat z prawa kanonicznego na uniwersytecie w Ferrarze. We W\u0142oszech doskonali\u0142 znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w klasycznych, przet\u0142umaczy\u0142 z greki na \u0142acin\u0119 dzie\u0142o Teofilakta Symokatty \u201eEpistolae morales, rurales et amatoriae\u201d. Pog\u0142\u0119bia\u0142 tak\u017ce studia nad tradycj\u0105 pitagorejsk\u0105. Po powrocie do Polski w 1503 r. nast\u0119pne 40 lat \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 przewa\u017cnie na Warmii; w Lidzbarku Warmi\u0144skim, jako sekretarz i medyk biskupa Watzenrodego, a po jego \u015bmierci \u2013 jako kanonik przy katedrze we Fromborku. W\u0142a\u015bnie tam przeprowadzi\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d 60 zarejestrowanych obserwacji astronomicznych. Jako kanonik pe\u0142ni\u0142 funkcje administratora d\u00f3br kapitu\u0142y, komisarza Warmii, generalnego administratora diecezji warmi\u0144skiej. By\u0142 te\u017c lekarzem. Interesowa\u0142 si\u0119 zagadnieniami ekonomicznymi, czego wynikiem by\u0142 jego projekt reformy walutowej. Sformu\u0142owa\u0142 prawo ekonomiczne, zgodnie z kt\u00f3rym pieni\u0105dz gorszy wypiera pieni\u0105dz lepszy (nazwane p\u00f3\u017aniej prawem Greshama). Miko\u0142aj Kopernik najbardziej jest znany jako astronom \u2013 tw\u00f3rca heliocentrycznego modelu Uk\u0142adu S\u0142onecznego. G\u0142\u00f3wne jego dzie\u0142o \u201eDe revolutionibus orbium coelestium\u201d (\u201eO obrotach sfer niebieskich\u201d) powsta\u0142o w latach 1515\u201330. Pocz\u0105tkowo przeznaczone by\u0142o do rozpowszechniania wy\u0142\u0105cznie w gronie zaprzyja\u017anionych specjalist\u00f3w. Do publikacji sk\u0142oni\u0142 Kopernika niemiecki astronom i matematyk G.J. von Lauchen, zwany Retykiem.<\/p>\n\n\n\n Senat, ustanawiaj\u0105c rok 2023 Rokiem Miko\u0142aja Kopernika, chce w ten spos\u00f3b upami\u0119tni\u0107 \u201eznamienitego uczonego, kt\u00f3ry zmieni\u0142 postrzeganie \u015bwiata\u201d. W uchwale senatorowie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Kopernik by\u0142 prawdziwym cz\u0142owiekiem renesansu \u2013 by\u0142 prawnikiem, urz\u0119dnikiem, dyplomat\u0105, lekarzem, duchownym, doktorem prawa kanonicznego, zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c astronomi\u0105 i astrologi\u0105, matematyk\u0105, ekonomi\u0105, strategi\u0105 wojskow\u0105, kartografi\u0105 i filologi\u0105. Bywa te\u017c nazywany fizykiem i filozofem. W nauce \u015bwiatowej uwa\u017cany jest za tw\u00f3rc\u0119 metody naukowej w dociekaniu prawdy. Senatorowie przypominaj\u0105 w uchwale, \u017ce najs\u0142ynniejsze dzie\u0142o Miko\u0142aja Kopernika \u201eDe revolutionibus orbium coelestium\u201d wywo\u0142a\u0142o jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych rewolucji naukowych od czas\u00f3w staro\u017cytnych, nazywan\u0105 przewrotem kopernika\u0144skim. Z tego powodu heliocentryzm bywa nazywany kopernikanizmem, a kosmologiczno-filozoficzny postulat odrzucenia wszelkiego geocentryzmu i antropocentryzmu \u2013 zasad\u0105 kopernika\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u201eSenat Rzeczypospolitej Polskiej podejmuj\u0105c uchwa\u0142\u0119 w 550. rocznic\u0119 urodzin tego Wielkiego Polaka, chce po raz kolejny przypomnie\u0107 jego posta\u0107 i zas\u0142ugi, na sta\u0142e obecne w naszej spo\u0142ecznej \u015bwiadomo\u015bci. To przypomnienie ma na celu u\u015bwiadomienie \u015bwiatowych zas\u0142ug Polski i Polak\u00f3w dla nauki oraz wzmocnienie wsp\u00f3\u0142czesnych d\u0105\u017ce\u0144 \u015bwiata nauki i edukacji do podmiotowej obecno\u015bci nauki w polskim \u017cyciu spo\u0142ecznym, gospodarczym i politycznym\u201d \u2013 czytamy w uchwale. Ma te\u017c zach\u0119ci\u0107 m\u0142odych do inspirowania si\u0119 t\u0105 niezwykle nowoczesn\u0105, jak na owe czasy, i niezwykle interdyscyplinarn\u0105 postaci\u0105. W uchwale Senat zwraca si\u0119 do uczelni, szk\u00f3\u0142, organizacji spo\u0142ecznych i medi\u00f3w o popularyzacj\u0119 postaci Miko\u0142aja Kopernika.<\/p>\n\n\n\n przeczytaj uchwa\u0142\u0119<\/a><\/p>\n\n\n\n relacja z otwarcia wystawy<\/a><\/p>\n\n\n\n wystawa w formacie PDF<\/a><\/p>\n\n\n\n Jan Matejko<\/strong> (1838\u20131893) uko\u0144czy\u0142 w 1858 r. Szko\u0142\u0119 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, nast\u0119pnie kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Monachium i Wiedniu. Ju\u017c m\u0142odzie\u0144cze dzie\u0142a artysty zyska\u0142y mi\u0119dzynarodowe uznanie, okrzykni\u0119to go jednym z najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w malarstwa historycznego w Europie. Namalowa\u0142 ponad 300 obraz\u00f3w (m.in. \u201eUnia lubelska\u201d, \u201eStefan Batory pod Pskowem\u201d, \u201eBitwa pod Grunwaldem\u201d, \u201eHo\u0142d pruski\u201d, \u201eJan Sobieski pod Wiedniem\u201d, \u201eWernyhora\u201d, \u201eKo\u015bciuszko pod Rac\u0142awicami\u201d, \u201eKonstytucja 3 Maja 1791 roku\u201d). Tworzy\u0142 te\u017c portrety. Jednym z ostatnich jego dzie\u0142 by\u0142 \u201ePoczet kr\u00f3l\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t polskich\u201d. Swoje obrazy Jan Matejko wielokrotnie prezentowa\u0142 na wystawach w najwa\u017cniejszych europejskich o\u015brodkach kultury. Zdoby\u0142 liczne presti\u017cowe nagrody i odznaczenia, zosta\u0142 honorowym cz\u0142onkiem wielu akademii artystycznych. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 ponadto w prace zwi\u0105zane z konserwacj\u0105 krakowskich zabytk\u00f3w. Jest autorem polichromii ko\u015bcio\u0142a Mariackiego w Krakowie. W 1872 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem nadzwyczajnym Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie, uczestniczy\u0142 w pracach jej komisji nad stworzeniem ustawy o konserwacji zabytk\u00f3w. W 1873 r. mianowano go dyrektorem krakowskiej Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych. Funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia. Uczniami Jana Matejki byli wybitni tw\u00f3rcy M\u0142odej Polski, m.in. Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski, Jacek Malczewski i J\u00f3zef Mehoffer.<\/p>\n\n\n\n W uchwale ustanawiaj\u0105cej Jana Matejk\u0119 patronem roku 2023 senatorowie zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce ten wybitny tw\u00f3rca konsekwentnie realizowa\u0142 misj\u0119 artysty i prezentowa\u0142 postaw\u0119 obywatelskiej s\u0142u\u017cby narodowi. \u201eJego celem by\u0142o ukazanie w dzie\u0142ach sztuki przyczyn upadku I Rzeczypospolitej oraz przypomnienie jej chlubnej przesz\u0142o\u015bci i dawnej pot\u0119gi. W ten spos\u00f3b przekonywa\u0142 Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych pod zaborami o warto\u015bci ich kulturowego dziedzictwa i podtrzymywa\u0142 d\u0105\u017cenia do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci\u201d \u2013 czytamy w uchwale.<\/p>\n\n\n\n przeczytaj uchwa\u0142\u0119<\/a><\/p>\n\n\n\n Wis\u0142awa Szymborska <\/strong>(1923\u20132012) studiowa\u0142a polonistyk\u0119 i socjologi\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. By\u0142a redaktorem dzia\u0142u poezji w tygodniku \u201e\u017bycie Literackie\u201d (1953\u201366) i miesi\u0119czniku literackim \u201ePismo\u201d (1981\u201383). Pierwsze wiersze opublikowa\u0142a w 1945 r. w prasie literackiej. Wyda\u0142a 12 zbior\u00f3w poetyckich, m.in.: \u201eDlatego \u017cyjemy\u201d, \u201ePytania zadawane sobie\u201d, \u201eWo\u0142anie do Yeti\u201d, \u201eS\u00f3l\u201d, \u201eSto pociech\u201d, \u201eWszelki wypadek\u201d, \u201eWielka liczba\u201d, \u201eLudzie na mo\u015bcie\u201d, \u201eKoniec i pocz\u0105tek\u201d, \u201eChwila\u201d, a tak\u017ce 4 zbiory felieton\u00f3w o literaturze \u201eLektury nadobowi\u0105zkowe\u201d, wyb\u00f3r \u201eporad literackich\u201d z okresu pracy w \u201e\u017byciu Literackim\u201d oraz zbi\u00f3r zabaw literackich z r\u00f3\u017cnych lat \u201eRymowanki dla du\u017cych dzieci\u201d. Otrzyma\u0142a Nagrod\u0119 Nobla w 1996 r. i nagrody: im. J.W. Goethego, im. J.G. Herdera czy polskiego Pen Clubu.<\/a><\/p>\n\n\n\n Senat ustanawia Rok Wis\u0142awy Szymborskiej, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie to nie tylko doskona\u0142\u0105 okazj\u0105 do pe\u0142niejszego zaprezentowania postaci poetki, jej tw\u00f3rczo\u015bci, ale tak\u017ce do debaty na temat miejsca poetyckiego s\u0142owa we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. W uchwale senatorowie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce o donios\u0142o\u015bci literackiego dorobku poetki \u015bwiadcz\u0105 nie tylko nagrody, ale tak\u017ce fakt, \u017ce ma ona wci\u0105\u017c wierne grono czytelnik\u00f3w w Polsce i za granic\u0105. Inspiruje literaturoznawc\u00f3w, kulturoznawc\u00f3w, filozof\u00f3w, krytyk\u00f3w sztuki, a tak\u017ce zwyk\u0142ych czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy znajduj\u0105 w jej poezji odpowiedzi na najwa\u017cniejsze pytania. \u201eTematy, kt\u00f3re porusza\u0142a w swojej poezji, wci\u0105\u017c s\u0105 aktualne. Forma, jak\u0105 si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0142a, ci\u0105gle zachwyca mistrzostwem\u201d \u2013 napisali senatorowie. Przypominaj\u0105 te\u017c, \u017ce w 1996 r. Wis\u0142awa Szymborska otrzyma\u0142a literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla za \u2013 jak brzmia\u0142o uzasadnienie Akademii Szwedzkiej \u2013 \u201epoezj\u0119, kt\u00f3ra z ironiczn\u0105 precyzj\u0105 pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi wyj\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o we fragmentach ludzkiej rzeczywisto\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n przeczytaj uchwa\u0142\u0119<\/a><\/p>\n\n\n\n relacja z otwarcia wystawy<\/a><\/p>\n\n\n\n wystawa w formacie PDF<\/a><\/p>\n\n\n\n W uchwale o ustanowieniu roku 2023 Rokiem Pami\u0119ci Bohaterek i Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego<\/strong> Senat, w 80. rocznic\u0119 powstania w getcie warszawskim, oddaje ho\u0142d poleg\u0142ym oraz tym, kt\u00f3rzy prze\u017cyli i do ko\u0144ca swoich dni podnosili g\u0142os protestu przeciwko zbrodniczym planom zag\u0142ady narodu \u017cydowskiego. Senatorowie przypominaj\u0105, \u017ce w utworzonym w 1940 r. getcie warszawskim Niemcy zamkn\u0119li ponad 400 tys. \u017byd\u00f3w, a 22 lipca 1942 r. rozpocz\u0119li ich deportacj\u0119 do niemieckiego obozu zag\u0142ady w Treblince, gdzie zmar\u0142o niemal 300 tys. warszawskich \u017byd\u00f3w. 19 kwietnia 1943 r. warszawscy \u017bydzi podj\u0119li walk\u0119 zbrojn\u0105 z Niemcami. Jak podkre\u015blono w uchwale, wybrali \u015bmier\u0107 z broni\u0105 w r\u0119ku. Powstanie kwietniowe by\u0142o najwi\u0119kszym zbrojnym zrywem \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej, a zarazem pierwszym powstaniem miejskim w okupowanej Europie, bezprecedensow\u0105 odpowiedzi\u0105 na bestialstwo niemieckich nazist\u00f3w, kt\u00f3rzy postawili sobie za cel wymordowanie ca\u0142ego narodu. Bohaterstwo tych, kt\u00f3rzy stan\u0119li naprzeciwko machiny zbrodni, by\u0142o wyj\u0105tkowe. Kilkuset bojowc\u00f3w z \u017bydowskiej Organizacji Bojowej zrobi\u0142o wszystko, by us\u0142ysza\u0142 ich \u015bwiat. \u201eG\u0142osy Mordechaja Anielewicza, Miry Fuchrer, Tosi Altman, Arie Wilnera, Marka Edelmana, Miry Hajsndorf, Cypory Gunsztat, Cywii Lubetkin, Symchy Rotema, Paw\u0142a Frenkla i wielu innych wci\u0105\u017c wybrzmiewaj\u0105\u201d \u2013 czytamy w uchwale. \u201eJako obywatelki i obywatele Polski \u2013 kraju doszcz\u0119tnie zniszczonego podczas II wojny \u015bwiatowej i nosz\u0105cego po dzi\u015b dotkliwe \u015blady okupacji niemieckiej w wymiarze spo\u0142ecznym, kulturalnym czy infrastrukturalnym \u2013 mamy obowi\u0105zek stania na stra\u017cy pami\u0119ci ofiar i podejmowania wszelkich dzia\u0142a\u0144 uniemo\u017cliwiaj\u0105cych powt\u00f3rzenie si\u0119 tej historii\u201d \u2013 napisali senatorowie. Jak zaznaczyli, \u201ewierzymy, \u017ce ustanowienie roku 2023 Rokiem Pami\u0119ci Bohaterek i Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego pozwoli nie tylko przywo\u0142a\u0107 Ich \u015bwiadectwa, ale stanie si\u0119 tak\u017ce okazj\u0105 do refleksji nad powszechnymi w dyskursie warto\u015bciami takimi jak: bezpiecze\u0144stwo, dom, wolno\u015b\u0107, kt\u00f3re uznajemy za oczywiste, ale ich prawdziw\u0105 wag\u0119 i znaczenie odkrywamy dopiero w chwili, gdy staj\u0105 si\u0119 zagro\u017cone\u201d.<\/p>\n\n\n\n przeczytaj uchwa\u0142\u0119<\/a><\/p>\n\n\n\n relacja z inauguracji<\/a><\/p>\n\n\n\n W\u0142odzimierz Przerwa-Tetmajer<\/strong> (1861\u20131923) by\u0142 przyrodnim bratem poety Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Studiowa\u0142 w Szkole Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie w latach 1875\u201386, nast\u0119pnie w Wiedniu, Monachium, Pary\u017cu i ponownie w Krakowie. W 1890 r. o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Ann\u0105 Miko\u0142ajczyk\u00f3wn\u0105 i zamieszka\u0142 w Bronowicach pod Krakowem. W ich wiejskiej chacie odby\u0142o si\u0119 s\u0142ynne wesele Lucjana Rydla z Jadwig\u0105 Miko\u0142ajczyk\u00f3wn\u0105, opisane przez Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego. W\u0142odzimierz Tetmajer znany jest g\u0142\u00f3wnie jako malarz motyw\u00f3w ch\u0142opskich i scen wiejskich w stylu m\u0142odopolskim. W jego dorobku s\u0105 te\u017c prace o tematyce patriotyczno-wyzwole\u0144czej. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c z Janem Styk\u0105 i Wojciechem Kossakiem przy tworzeniu \u201ePanoramy Rac\u0142awickiej\u201d. Jego prace by\u0142y prezentowane na wystawach \u015bwiatowych w Chicago, San Francisco i Pary\u017cu. Jest te\u017c autorem witra\u017cy, polichromii, ilustracji, scenografii, a tak\u017ce wielu opowiada\u0144, wierszy i dramatu \u201ePiast\u201d. Nale\u017ca\u0142 do Towarzystwa Artyst\u00f3w Polskich \u201eSztuka\u201d, grupy artystycznej Zero, Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana, wiede\u0144skiego stowarzyszenia artyst\u00f3w \u201eSecesja\u201d. Anga\u017cowa\u0142 si\u0119 te\u017c w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczno-polityczn\u0105. Nale\u017ca\u0142 do tajnej Ligii Narodowej, a od 1907 r. do Polskiego Stronnictwa Ludowego. W latach 1911\u201318 by\u0142 pos\u0142em do parlamentu austriackiego. Dzia\u0142a\u0142 te\u017c na rzecz ruchu strzeleckiego w Galicji i Legion\u00f3w Polskich. W 1918 r. wystosowa\u0142 w parlamencie w Wiedniu rezolucj\u0119 domagaj\u0105c\u0105 si\u0119 utworzenia niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego z dost\u0119pem do morza. W czasie wojny polsko-bolszewickiej dzia\u0142a\u0142 w Komitecie Obrony Pa\u0144stwa w Ma\u0142opolsce Zachodniej. W 1921 r. za\u0142o\u017cy\u0142 w W\u0105brze\u017anie Polski Instytut Narodowy, maj\u0105cy broni\u0107 spraw polskich na Pomorzu. Odznaczony zosta\u0142 Krzy\u017cem Odrodzenia Polski, po\u015bmiertnie Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci i Gwiazd\u0105 G\u00f3rno\u015bl\u0105sk\u0105 za udzia\u0142 w powstaniach.<\/p>\n\n\n\n W uchwale o ustanowieniu roku 2023 Rokiem W\u0142odzimierza Przerwy-Tetmajera senatorowie przypominaj\u0105, \u017ce w 2023 r. przypada 100. rocznica \u015bmierci znakomitego krakowskiego artysty W\u0142odzimierza Przerwy-Tetmajera \u2013 malarza, grafika, poety, prozaika, dramaturga, scenografa, publicysty, dzia\u0142acza politycznego aktywnie zaanga\u017cowanego w walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, cz\u0142owieka o ogromnej odwadze i sile charakteru, wspania\u0142ego m\u0119\u017ca, ojca i przyjaciela. W jego dzie\u0142ach malarskich odzwierciedla si\u0119 znamienna dla okresu M\u0142odej Polski fascynacja rodzimym folklorem. Artysta trwale wpisa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w dzieje polskiego \u017cycia politycznego jako pe\u0142en pasji polityk i patriota. W\u0142odzimierz Przerwa-Tetmajer by\u0142 cz\u0142onkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego, w 1911 r. z jego ramienia zosta\u0142 pos\u0142em parlamentu austriackiego. Po roz\u0142amie opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie orientacji solidarystycznej i niepodleg\u0142o\u015bciowej i zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem frakcji PSL \u201ePiast\u201d, a nast\u0119pnie prezesem Towarzystwa \u201eStrzelec\u201d w Krakowie. Przewodniczy\u0142 obradom za\u0142o\u017cycielskiego zebrania Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodleg\u0142o\u015bciowych, a po wybuchu wojny zosta\u0142 delegowany do Naczelnego Komitetu Narodowego. W 1917 r. na posiedzeniu Ko\u0142a Polskiego w parlamencie wiede\u0144skim zg\u0142osi\u0142 rezolucj\u0119, \u017c\u0105daj\u0105c\u0105 utworzenia pa\u0144stwa polskiego, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z ziem trzech zabor\u00f3w, z dost\u0119pem do morza.<\/p>\n\n\n\n
Uchwa\u0142a o ustanowieniu roku 2024 Rokiem Edukacji Ekonomicznej<\/a><\/p>\n\n\n\nSejm wybra\u0142 patron\u00f3w roku 2024<\/h1>\n\n\n\n
![\"Zdj\u0119cie](\"https:\/\/www.sejm.gov.pl\/media9.nsf\/photos\/MPRA-CU9FCR\/$File\/UCHWA.view.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nPatroni roku 2023<\/h1>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/forumliderow.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/1460x616-1024x432.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/forumliderow.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ResizedImage600400-mVqUwmKha1OY5YVUlAkolaz-ustawy-okolicznosciowe-www.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nMiko\u0142aj Kopernik<\/a><\/h4>\n\n\n\n
<\/a>Jan Matejko<\/h4>\n\n\n\n
<\/a>Wis\u0142awa Szymborska<\/h4>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/forumliderow.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/ResizedImage600400-patroni-2023v2.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nRok Pami\u0119ci Bohaterek i Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego<\/h4>\n\n\n\n
<\/a>W\u0142odzimierz Przerwa-Tetmajer<\/h4>\n\n\n\n